Κείμενο: Τάσος Καρτέρης  Φωτο: deep magazine

Ένας ψηλός γεροδεμένος άνδρας πάνω στο πεντάμετρο φουσκωτό του, διασχίζει τα πελάγη. Φοράει λείο ξυρισμένο νεοπρέν, ενώ σε περίοπτη θέση βρίσκονται οι super εξελιγμένες carbon λεπίδες του και τα μακρυά ξύλινα λαστιχοβόλα. Στο ψυγείο του, κείτονται ένας ωραίος ροφός και μερικά μεγαλούτσικα άσπρα. Καμαρώνει και με τη σειρά μας τον καμαρώνουμε.

Τα πράγματα δεν ήταν όμως πάντα έτσι.

Ο σύγχρονος ψαροκυνηγός είναι κι αυτός προϊόν της εξέλιξης των ειδών. Και δεν εννοούμε ότι οι χιμπατζήδες φορούσαν στολές δέρμα-τρίχα, και καρτέρευαν με ξύλινα από φοινικόδεντρα.. Ο Δαρβίνος βέβαια θα έσκιζε τα ιμάτια του για την ορθότητα της τελευταίας πρότασης, αλλά εμείς δεν θα επιμείνουμε και πολύ μιας και μιλάμε για την άλλη εξέλιξη: Αυτή που επιτελέστηκε τις τελευταίες δεκαετίες για να φτάσουμε στον σημερινό υποβρύχιο κυνηγό.

Αλλά ακόμα κι αυτός δεν είναι μόνος. Έχει τις υποδιαιρέσεις του: τα «είδη» του εν ολίγοις. Αντιλαμβάνεστε ότι αυτό το τελευταίο είναι ένα καυτό θέμα, που χρήζει προσεγμένης προσέγγισης.

First things first όμως..

Ο παλιός καλός ελληνικός κινηματογράφος

Το υποβρύχιο κυνήγι στην Ευρώπη, έκανε τις πρώτες εμφανίσεις του στην Κυανή ακτή. Ορμώμενο εκ Πολυνησίας, άρχισε να εξαπλώνεται μετά τα τέλη του Β’ Παγκοσμίου πολέμου. Με εξοπλισμό και τεχνικές ακόμα σε πρωτόγονα στάδια γίνονται οι πρώτες προσπάθειες να πιάσουμε τα ψάρια στο στοιχείο τους. Τα τελευταία σύμφωνα με όλες τις μαρτυρίες ήταν άφθονα. Σίγουρα έχετε βαρεθεί να ακούτε τους παλιούς ψαράδες που αν τους ρωτήσεις για τον αριθμό των αλιευμάτων εκείνης της εποχής, σου απαντούν με νοσταλγία: «Τότε είχε πολλά ψάρια!»

Ωστόσο η συνήθεια του παλιού καλού ελληνικού κινηματογράφου, δηλαδή να εξιδανικεύουμε το παρελθόν και να μεμψιμοιρούμε για το μέλλον, φαίνεται πως έχει ισχυρή δόση αλήθειας για τον τομέα «ψαροτούφεκο». Ο Θ. Μάρσελλος, «ψαρευτικός» συγγραφέας της εποχής, αναφέρει χαρακτηριστικά: «Αν όταν κατεβείτε, ο ροφός είναι χωμένος στο θαλάμι του, περιμένετε λίγο ..οπωσδήποτε θα βγει να σας δει: τον τρώει η περιέργεια!»

Κι ενώ σήμερα περίεργοι ροφοί ζουν μόνο στα ενυδρεία, από τα παραπάνω γίνεται αντιληπτό ότι ο εξοπλισμός του πρώιμου ψαροκυνηγού περιοριζόταν στα απαραίτητα: μάσκα και ψαροτούφεκο, συνήθως ελατηρίου. Αργότερα κάνουν την εμφάνισή τους και τα πρώτα κοντά πέδιλα. Όσον αφορά στις τεχνικές, τουλάχιστον σ’ εκείνη την εποχή δεν υφίστανται: ή κολυμπούσες γρήγορα προς τα ψάρια, ή περίμενες τον περίεργο ροφό που λέγαμε, να σου δείξει τη μουσούδα του.

Από την disco στην electronica..

Τις δεκαετίες 70-80 τα πράγματα προχωράνε: Το νεοπρέν μπαίνει προς τέρψιν όλων στη ζωή του υποβρύχιου κυνηγού, οι λεπίδες μακραίνουν, τα αεροβόλα αρχικά και οι αγαπημένες μας αρμπαλέτες στη συνέχεια, θα κερδίσουν την προτίμηση και θα γεμίσουν το οπλοστάσιο του φιλόδοξου ψαροτουφεκά. Παράλληλα καταγράφονται και αρκετές υπερψαριές, με ότι αυτές συνεπάγονται. Σταδιακά οριοθετούνται και οι τεχνικές σύλληψης, με την ευγενέστερη όλων, το καρτέρι, να κάνει την μικρή του επανάσταση στην υποβρύχια κοινότητα, και να δίνει στους ευτυχείς απνεϊστες, ψάρια τρόπαια, που μόνο συγκυριακά μέχρι τότε είχαν αποκτήσει: λέγε με συναγρίδα.

Σε αντιστάθμισμα όλων αυτών τα ψάρια αναπτύσσουν τις ικανότητές τους: ο σαργός γίνεται δαίδαλος στα κατρακύλια, ο ροφός κατανοεί την ανθρώπινη λογική και η συναγρίδα είναι η βασίλισσα της καχυποψίας...ενώ όλα μαζί βαθαίνουν καμιά 20αριά μέτρα…

Σήμερα λοιπόν που τα πιο πολλά ψάρια είναι δυσπρόσιτα, τα πράγματα στον εξοπλιστικό τομέα ακμάζουν: μεγάλα φουσκωτά, τετραλάστιχα λαστιχοβόλα, και επαναστατικά υλικά με βάση τον άνθρακα, κυριαρχούν στη ζωή του μοντέρνου και μοδάτου ψαροτουφεκά. Η disco αισθητική του 80 έχει αντικατασταθεί με τους ηλεκτρονικούς σκληροπυρηνικούς απνεϊστες που είναι αποφασισμένοι για όλα..

Υπάρχουν όμως μόνο αυτοί; Κι αν ναι, είναι πάντα «αποφασισμένοι»;

Η τροφική αλυσίδα

Ένας διαχωρισμός αυθαίρετος και υποκειμενικός είναι αυτός που θα επιχειρηθεί παρακάτω. Οι ψαροτουφεκάδες δεν κρινόμαστε μόνο από τον αριθμό των αλιευμάτων, αλλά και από την εμφάνιση και το στυλ, εναρμονισμένοι με τις επιταγές των καιρών μας. Ωστόσο είναι βέβαιο ότι κάποια στιγμή, όλοι μας ενδόμυχα έχουμε κάνει αυτόν τον διαχωρισμό, έχοντας νιώσει ψαρευτικά ανώτεροι ή κατώτεροι από τον συνάδελφο που είδαμε να βγαίνει από το νερό..

Μη νιώθετε ενοχές λοιπόν, άλλωστε το κάθε «είδος», έχει τη δική του ομορφιά.

Ας αποκαλυφθούμε λοιπόν..

Ψαροσακούλα man..

Κυκλοφορεί ανάμεσά μας. Μπορεί να είναι και ο άνθρωπος της διπλανής πόρτας. Θυμάστε έναν τύπο που, ενώ εσείς λιώνατε με τον φραπέ σας στην πολυσύχναστη παραλία, εκείνος βγήκε απ’ το νερό με τη ψαροσακούλα στη μέση, κι άρχισε να χτυπάει στα βράχια το μισόκιλο χταποδάκι; Αυτός είναι!

Βγαίνει σε έκδοση με τρίαινα, ενώ τα πιο εξελιγμένα μοντέλα φορούν και κανένα παλιό σακάκι στολής, ή έχουν κι ένα μαχαίρι σα χατζάρα για να κάνουν ευθανασία στις πέρκες. Κι ενώ εσείς θέλετε μετά μανίας να του δείξετε τις φωτό με τον 15αρη της περασμένης βδομάδας, εκείνος συνεχίζει να βαράει το χταποδάκι προς τέρψιν του φιλοθεάμονος κοινού. Συγκρατηθείτε σύντροφοι!

Τα κατά: Ν’ ακούς τον φίλο ή την κοπέλα σου, να σου λέει: να ένας ψαροτουφεκάς σαν κι εσένα! Ψυχραιμία…

Και τα υπέρ:Μπορεί πολλοί κάπως έτσι να ξεκίνησαν την ένδοξη καριέρα τους, ενώ όλοι έχουν δικαίωμα στη θάλασσα, κτλ κτλ, και συναφή ρομαντικά…

Όπως και να χει είναι ανώτερο είδος από τον μπουκαλάκια ή το νυχτερινό, που δεν συμπεριλαμβάνεται καν στην τροφική μας αλυσίδα.

Ο ψαγμένος.. (και καλά..)

Βγαίνεις στην βοτσαλωτή παραλία των Κυθήρων με έναν τεσσάρη στη σημαδούρα, κι εκείνος σε πλησιάζει και σου λέει: Εγώ τους ροφούς πάνω από 8 κιλά τους χτυπάω…(μη γελάτε, έχει συμβεί.)

Ο παραπάνω μετρ της ψαρικής είναι συνήθως μεγαλύτερων ηλικιών, έχει άποψη για όλα, κι ενώ πέρασε τα νιάτα του αποδεκατίζοντας τους ροφούς της παράκτιας ζώνης, σήμερα είναι θιασώτης της greenpeace..

Κυκλοφορεί και στην έκδοση του πραγματικά ψαγμένου, δηλαδή εκείνου που λέγοντας λίγα, εννοεί πολλά και αποφεύγει τις πολλές συμβουλές, επιμένοντας στην ουσία.

Τα κατά: Μην ψαρώνετε όταν σας πει ότι η άπνοια του κράταγε 5 λεπτά..

Και τα υπέρ: Άθελά του μπορεί να σας αποκαλύψει και κάποιον καλό τόπο.. Υπομονή λοιπόν.

New gen. Ταγμένος σε έναν σκοπό.

Και μπαίνουμε στα δύσκολα:

Διανύει την τρίτη δεκαετία της ζωής του, ο εξοπλισμός του γεμίζει μια αποθήκη, κι άλλη μία, τα περιοδικά και τα dvd του. Χειμώνα καλοκαίρι, σε κάθε ευκαιρία είναι στο νερό, συγκρίνει και αναλύει τα διαγράμματα και τα στατιστικά των βουτιών του από το suunto, ενώ το δωμάτιο του κοσμούν αφίσες του Τσέντα, του Σιδέρη, και του Κόλλια (αν δεν γλύψουμε τον chief editor, ποιον θα γλύψουμε;).

Κάθε κουβέντα με τους φίλους του αργά ή γρήγορα καταλήγει στο ψάρεμα, κι εννοείται πως περισσότερο θα τον πειράξει η συναγρίδα που ξεψάρισε, από την γκόμενα που του έφυγε. Σας θυμίζει κάποιον;

Είναι ο ταγμένος στο ψαροτούφεκο, που προσπαθεί και εξελίσσεται. Αν δεν είναι ήδη κάτοχος φουσκωτού, σύντομα θα γίνει.. και τα υπόλοιπα θα είναι λεπτομέρειες. Μερικές φορές μετά τα τριάντα του, τα πράγματα καταλαγιάζουν λίγο.. Άλλες φορές πάλι, το πάθος κρατάει μέχρι τα βαθιά γεράματα, οπότε μιλάμε πλέον για επιφανείς ψαροκυνηγούς που πολύ απλά, μέσα στο θαλασσοκεντρικό τους σύμπαν, βρήκαν το νόημα της ζωής..

Τα κατά: Ε όχι και κατά, ε όχι κατά…

Και τα υπέρ: Η συγκεκριμένης «φυλή», συνήθως ενημερώνεται, ψαρεύει με ασφάλεια, και αποφεύγει τις εκατόμβες θηραμάτων.

Απέραντο γαλάζιο

Τα τελευταία χρόνια έχουν κάνει την εμφάνισή τους κάποιοι περίεργοι τύποι, που παρ’ ότι βουτάνε κάτι εξηντάρες και κρατάνε την ανάσα τους 7 λεπτά, εντούτοις το υποβρύχιο κυνήγι τους ενδιαφέρει λίγο έως καθόλου.. άκουσον, άκουσον!

Κι ενώ οι περισσότεροι ανακάλυψαν την ελεύθερη κατάδυση μέσω του ψαροτούφεκου, σήμερα προτιμούν μια βουτιά στο σκοινί, παρά ένα ψάρεμα.

Πέρα από όλα όμως, πρόκειται ουσιαστικά για αθλητές με όλη τη σημασία της λέξης: πολλές ώρες στην πισίνα και στο γυμναστήριο, καθώς και προσεγμένη διατροφή.

Κι εδώ που τα λέμε η μαγεία της ελεύθερης κατάδυσης, πολλές φορές μπορεί να σε συγκινήσει περισσότερο από ένα ανιαρό ξεβράχωμα, για παράδειγμα..

Τα κατά: Ε τώρα να έχεις 6 λεπτά στατική και να σε δυσκολεύουν οι σαργοί στα κατρακύλια, είναι λίγο old fashioned, πώς να το κάνουμε;

Και τα υπέρ: Είναι συνήθως ένα είδος πασπαρτού: καλοί σε όλα: ψαροκυνηγοί, ελεύθεροι δύτες, υποβρύχιοι οπερατέρ κτλ..

Trendy sub..

Είναι η φυσική μετεξέλιξη του new gen στο πιο κοσμικό και στο πιο χαλαρό της. Κοσμοπολίτης, γυναικάς και σύμφωνα με μια τοπική ηπειρώτικη διάλεκτο: trendy!

Τα ψάρια δεν είναι πλέον ο αυτοσκοπός αλλά το μέσο: είτε για να δοκιμάσει sashimi η εκλεκτή του, είτε για να θυμηθεί τα παλιά, σ’ ένα ψαρευτικό τριήμερο με τους κολλητούς…

Το εφηβικό και νεανικό του πάθος διοχετεύεται πλέον στα ποιοτικά «θηράματα» εντός και εκτός νερού: συναγρίδες, κορίτσια, μηχανές, γρήγορα αμάξια, και ταξίδια σε μαγευτικούς προορισμούς..

Τα κατά: Πολύ χαλαρούς σας βλέπω.. για ξαναπηγαίνετε σ’εκείνη τη βαθιά μεσοπέλαγη, μη σας πουν και φλώρους..

Και τα υπέρ: Τα σανδάλια και τα λουλουδάτα πουκάμισα θα φορεθούν πολύ φέτος. Ταιριάζουν με το χρώμα του φουσκωτού σας;

Τα όρια ανάμεσα σε κάθε «φυλή» πολλές φορές είναι δυσδιάκριτα. Άλλωστε καταλαβαίνετε ότι συνδυαζόμενα όλα τα παραπάνω χαρακτηριστικά, μπορούν να μας δώσουν ακόμα μια πληθώρα «ειδών». Γι’ αυτό και εστιάσαμε στους χαρακτηριστικότερους τύπους…Σκόπιμα παραλείφθηκε και το σύνδρομο του Αισώπου που αρκετούς, λίγο ή πολύ, μας διακατέχει, μιας και είναι ένα ξεχωριστό μεγάλο κεφάλαιο. Ούτως ή άλλως όλοι είναι ευπρόσδεκτοι στην μικρή μας κοινωνία. (ναι, ακόμα και συ με τα glaros sub…)